Wij helpen volgens het SCARF-model

Wie tijdens een veranderproces onwil, kritiek of verzet ervaart, zal bewust of onbewust middelen hanteren die allemaal neerkomen op verschillende vormen van sturing zoals: verleiden, verlokken, vertuigen, overreden, forceren, manipuleren, dreigen of doordrukken. Allemaal varianten die voortkomen uit macht, ego, positie en status. Echter het effect van deze varianten roept een tegenkracht op en dat is: weerstand. Althans zo zullen wij het ervaren: “De ander wil immers niet meedoen of doet niet of gedeeltelijk wat je vraagt”. Weerstand is knap lastig, irritant en vermoeiend of is er eigenlijk iets anders aan de hand?


De neuroscientist David Rock kwam in 2008 tot een nieuwe ontdekking. De weerstand is niet omdat de ander niet wil, maar wordt veroorzaakt door het primitieve gedeelte van ons brein. Dat deel van de hersenen dat instinctief reageert op prikkels die het herkent uit het verleden.


In een fractie van een seconde reageert dit gedeelte van ons brein op iets goed of slecht is, of iets bedreigend of belonend is en of we iets hebben te benaderen of te vermijden. Een overlevings-systeem dat al miljoen jaren onze basisbehoefte naar veiligheid en zekerheid op ingenieuze wijze organiseert. Veel van ons denken, handelen en daarmee getoond gedrag wordt dan ook nog steeds aangestuurd door ons primitieve brein.


En dat is soms maar goed ook: als er een gevaarlijk situatie ontstaat is het wel fijn als je reptielenbrein per direct de regie (over)neemt. Evolutionair dus een noodzaak en een essentieel onderdeel om bij een situatie die plotseling verandert te overleven. In onze huidige samenleving en op ons werk zijn de omstandigheden totaal anders, van overleven is geen sprake en toch levert ons reptielenbrein nog steeds hele primaire reacties op.


En dat past niet echt goed meer in een dynamische werkomgeving waar we geconfronteerd worden met allerlei onvoorspelbare factoren. Neemt ons primitieve brein hierin de regie dan krijgt enerzijds ons sociale brein (prefrontale cortex) minder bloed en zuurstof waardoor ons vermogen om rationeel, flexibel en creatief te zijn afneemt. Anderzijds reageert ons primitieve brein als volgt: ga ik vluchten, vechten of bevriezen (fight, flight en freeze).


Gevolg is dat er een tunnelvisie ontstaat, onrust en zwart-wit denken en we beginnen ons onveilig te voelen. Gedrag wat hierop volgt is weerstand, demotivatie, verzet en onwil. Volgens David Rock (2008) zijn het met name de SCARF® gebieden die deze primaire reacties veroorzaken. In ons volgende iPaper zullen we uitgebreid vertellen over dit SCARF® model en hoe je deze kennis praktisch kunt gebruiken om weerstand en tegenwerken te voorkomen en de motivatie en de bereidheid tot samenwerken bij medewerkers en managers te vergroten.


Milke Steenmeijer

Milko heeft psychologie en bedrijfskunde gestudeerd en heeft een indrukwekkend track record opgebouwd als ondernemer, consultant, trainer en coach. Milko ondersteunt industriële bedrijven om effectief leiderschap te implementeren, verantwoordelijkheid en zelfsturing bij managers en medewerkers te ontwikkelen en de wijze van samen werken op het hoogste niveau te brengen.

Onno de Vries

Onno de Vries is als academisch (technisch)bedrijfskundige gespecialiseerd op het vlak van organisatieontwikkeling, leiderschap en verandermanagement. Met zijn ruime ervaring als executive, adviseur en ondernemer is hij als gediplomeerd trainer en coach echt betrokken bij en verbonden met klanten, om gezamenlijke doelen te bereiken.

Contactformulier

Wil je samen succesvol veranderen? Start dan nu met onze aanpak